αμερικανική φαιά σήψη

Συμπτώματα

Μαλακές καστανές σηπτικές κηλίδες σε καρπούς που ωριμάζουν και ώριμους, χαρακτηριστικά ανοιχτοκαστανά αλευρώδη συσσωματώματα σπορίων στην επιφάνεια της σήψης, ο καρπός συρρικνώνεται σε σκληρή μαύρη μούμια και παραμένει προσκολλημένος στο κλαδί, τήξη ανθέων την άνοιξη (κατάρρευση ολόκληρων ανθοφόρων βραχιόνων), εκροή κόμμεος και έλκη στη βάση των προσβεβλημένων κλαδιών.

Συχνά συγχέεται με

• ευρωπαϊκή φαιά σήψη

  Πώς να τα ξεχωρίσετε: Και τα δύο προκαλούν καστανή σήψη. Monilinia laxa: κυρίαρχο στην Ευρώπη, κυρίως ανθόπληξη και τήξη κλαδίσκων νωρίς στην εποχή, καστανά καταρρευσμένα άνθη και βλαστοί με έλκη. Monilinia fructicola: ένα πιο επιθετικό, ταχέως εξαπλούμενο είδος που προκαλεί γρήγορη σήψη του καρπού με ομόκεντρους δακτυλίους γκρι-μπεζ θυσάνων σπορίων (μαξιλάρια σπορίων)· είναι πλέον ευρέως εγκατεστημένο σε όλη τη νότια Ευρώπη και ΔΕΝ είναι επιβλαβής οργανισμός καραντίνας ή υποχρεωτικής γνωστοποίησης της Ένωσης (βρίσκεται ΜΟΝΟ στον συμβουλευτικό κατάλογο EPPO A2, δεν ρυθμίζεται βάσει του EU 2019/2072), οπότε δεν απαιτείται επίσημη αναφορά — αντιμετωπίστε το όπως οποιαδήποτε καστανή σήψη με υγιεινή, αφαίρεση μουμιοποιημένων καρπών και ελκών, και προστατευτικά/θεραπευτικά μυκητοκτόνα.

• μονιλίωση καρπών

  Πώς να τα ξεχωρίσετε: Και οι δύο μύκητες προκαλούν φαιά σήψη στα βερίκοκα με ομόκεντρους δακτυλίους από μαξιλαροειδή, ωχροκίτρινα έως μπεζ σπορόφορα συσσωματώματα (σποροδόχια) στην επιφάνεια του σαπισμένου καρπού, οπότε το σύμπτωμα του καρπού από μόνο του δεν τα ξεχωρίζει. Η κοινή Monilinia fructigena σχηματίζει συνήθως μπεζ έως ωχρό-γκρι σποροδόχια, εξελίσσεται πιο αργά και προκαλεί τη μεγαλύτερη ζημιά σε ώριμους και τραυματισμένους καρπούς αργά στην εποχή· οι μουμιοποιημένοι καρποί παραμένουν στο δέντρο. Η καραντίνας Monilinia fructicola είναι συνήθως πιο επιθετική: προκαλεί ταχεία, επεκτεινόμενη σήψη καρπού, άφθονες λεπτές γκρι-μπεζ σπορομάζες, καθώς και τήξη ανθέων με κολλώδη έλκη και ξήρανση στους ανθοφόρους βλαστούς, συχνά νωρίς στην εποχή. Επειδή τα ορατά σημάδια επικαλύπτονται έντονα, τα δύο ΔΕΝ διαχωρίζονται αξιόπιστα στο χωράφι — απαιτείται εργαστηριακή επιβεβαίωση (μορφολογία καλλιέργειας ή PCR), και μια ύποπτη εύρεση M. fructicola αποτελεί υποχρεωτικά δηλωτέο συμβάν καραντίνας.

• βακτηριακή κηλίδωση πυρηνόκαρπων

  Πώς να τα ξεχωρίσετε: Το Xanthomonas arboricola pv. pruni (βακτηριακή κηλίδωση) στον καρπό ροδακινιάς εμφανίζει πολλές μικρές (1-3 mm), σκούρες καστανές έως μαύρες, γωνιώδεις και ελαφρώς βυθισμένες κηλίδες, συχνά με σχισίματα, βαθουλώματα ή πισσώδες έκκριμα· οι βλάβες παραμένουν σκληρές και επιφανειακές και ΔΕΝ εξελίσσονται σε μαλακή σήψη, ενώ οι ίδιες στικτές κηλίδες με κίτρινη άλω εμφανίζονται στα φύλλα. Αντίθετα, το Monilinia fructicola (φαιά σήψη) ξεκινά ως μία ή λίγες ταχέως διευρυνόμενες μαλακές καστανές κυκλικές περιοχές σήψης που καταβροχθίζουν και καταρρέουν ολόκληρο τον καρπό μέσα σε ημέρες, και στην σάπια επιφάνεια αναπτύσσει ανοιχτόχρωμα έως γκρι σκονώδη σπορογόνα συσσωματώματα διατεταγμένα σε δακτυλίους, μετατρέποντας τελικά τον καρπό σε σκληρή ρυτιδωμένη μούμια. Κλειδί: αμέτρητες μικροσκοπικές σκληρές μαύρες ραγισμένες κουκκίδες (+ διάτρητα φύλλα) = βακτηριακή κηλίδωση· διευρυνόμενη μαλακή φαιά σήψη με χνουδωτά γκρι-καστανά συσσωματώματα σπορίων και μουμιοποίηση = φαιά σήψη.

• κορύνεο πυρηνόκαρπων

  Πώς να τα ξεχωρίσετε: Στη γιαπωνέζικη δαμασκηνιά, η Monilinia fructicola (φαιά σήψη) και η Stigmina carpophila (κορύνεο/τρυπώδης κηλίδωση) προκαλούν και οι δύο νωρίς στην εποχή καστανές αλλοιώσεις σε κλαδίσκους και μικρές σκούρες κηλίδες στους καρπούς. Η φαιά σήψη εξαπλώνεται από τα προσβεβλημένα άνθη στο βλαστάρι και τον κλαδίσκο, σχηματίζοντας βυθισμένα έλκη με κόμμι, ενώ στον καρπό δημιουργεί μια διευρυνόμενη μαλακή σήψη που μέσα σε λίγες ημέρες αναδύεται σε ομόκεντρους δακτυλίους από καστανοκίτρινα πουδραρισμένα σποριοφόρα προσκεφάλαια· ο καρπός τελικά μουμιοποιείται. Το κορύνεο αντίθετα δίνει διακριτές, σταθερές κηλίδες με πορφυρό περίγυρο των οποίων το κέντρο ξηραίνεται, πέφτει και αφήνει καθαρές στρογγυλές τρύπες στα φύλλα, ενώ στον καρπό οι κηλίδες μένουν μικρές, σκληρές, εφελκιδώδεις και συχνά ανάγλυφες ή φελλώδεις αντί να σαπίζουν, και οι αλλοιώσεις των κλαδίσκων φέρουν μικροσκοπικές σκούρες κουκκίδες χωρίς κομμιώδη κατάρρευση. Το αποφασιστικό σημάδι: μαλακή διευρυνόμενη σήψη με καστανοκίτρινη ομόκεντρη σποριοποίηση και μουμιοποιημένο καρπό είναι Monilinia· μικρές σταθερές εφελκιδώδεις κηλίδες μαζί με πραγματικές τρύπες στα φύλλα είναι Stigmina.

• ευλογιά της δαμασκηνιάς

  Πώς να τα ξεχωρίσετε: Στη δαμασκηνιά (Prunus salicina), ο ιός της ευλογιάς της δαμασκηνιάς (Plum Pox Virus) δίνει επίπεδα σημάδια στον φλοιό: ωχροκίτρινους έως καστανωπούς δακτυλίους, τόξα και θολές κηλίδες, συχνά με βαθουλώματα στον φλοιό και ανώμαλη παραμόρφωση του καρπού, καθώς και κοκκινωπό χρωματισμό και στίγματα κόμμεος στη σάρκα όταν κοπεί — ο καρπός παραμένει σφιχτός και δεν σαπίζει, ενώ το ίδιο μοτίβο δακτυλίων εμφανίζεται και στα φύλλα ως χλωρωτικοί δακτύλιοι και διαύγαση των νεύρων. Αντίθετα, η Monilinia fructicola (φαιά σήψη) ξεκινά ως μικρή σφιχτή ανοιχτοκαστανή κηλίδα που μεγαλώνει σε μαλακή, ταχέως εξαπλούμενη σήψη και μέσα σε λίγες ημέρες εκρήγνυται σε ομόκεντρα θυσάνια από κονιώδη γκρι-μπεζ σπορογόνα προσκεφάλαια (σποροδόχια) που ο ιός ποτέ δεν παράγει· οι προσβεβλημένοι καρποί συχνά συρρικνώνονται σε σκληρές «μούμιες» που μένουν στο κλαδί σε υγρό ζεστό καιρό. Κλειδί: δακτύλιοι/παραμόρφωση σε σφιχτό καρπό που δεν σαπίζει ΚΑΙ φύλλα με δακτυλίους = ιός· εξαπλούμενη μαλακή καστανή σήψη με γκρι-μπεζ μυκητιακά προσκεφάλαια = φαιά σήψη. Κανονιστική σημείωση: εδώ η Monilinia fructicola είναι ο υποχρεωτικά κοινοποιήσιμος ενωσιακός οργανισμός καραντίνας του Παραρτήματος IIB — αναφέρετε πιθανό κρούσμα στον εθνικό οργανισμό φυτοπροστασίας (NPPO)· ο ιός της ευλογιάς είναι ο ενδημικός ρυθμιζόμενος μη-καραντίνας επιβλαβής οργανισμός (RNQP, Παράρτημα IV) και δεν κοινοποιείται.