ηλιόκαυμα / έγκαυμα φύλλων

Συμπτώματα

Ξεθωριασμένες, χαρτώδεις κηλίδες ανάμεσα στα νεύρα του φύλλου στην πλευρά που είναι στραμμένη προς τον ήλιο, τραγανά καστανά περιθώρια φύλλων, χωρίς σημάδια μυκήτων ή εντόμων, η ζημιά εμφανίζεται μέσα σε ώρες από έντονη ηλιακή έκθεση.

Συχνά συγχέεται με

• καταπόνηση από ξηρασία

  Πώς να τα ξεχωρίσετε: Η καταπόνηση από ξηρασία στον ιαπωνικό σφένδαμο εμφανίζεται πρώτα στα ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΑ, εσωτερικά και χαμηλότερα φύλλα και εξελίσσεται ομοιόμορφα σε όλη την κόμη, ανεξάρτητα από την έκθεση στο φως. Το έγκαυμα ξεκινά από τα περιθώρια του φύλλου και την περιοχή μεταξύ των νεύρων, ο ιστός γίνεται ανοιχτό καφέ έως μπεζ, χαρτώδης και εύθραυστος, ενώ ολόκληρο το φύλλο συχνά τσακίζεται προς τα μέσα και μαραίνεται πριν καφετιάσει. Η ζημιά ακολουθεί το μοτίβο ποτίσματος (χειρότερη σε περιόδους ξηρασίας, στην προσήνεμη πλευρά ή σε φυτά με περιορισμένες ρίζες) και το έδαφος είναι στεγνό σε βάθος αρκετών εκατοστών. Αντίθετα, το ηλιακό έγκαυμα περιορίζεται στα φύλλα και τμήματα φύλλων που βλέπουν τον ισχυρότερο απογευματινό ήλιο (νότια/δυτική όψη, κορυφή της κόμης, εκτεθειμένες εξωτερικές άκρες), αφήνοντας συχνά τα σκιασμένα εσωτερικά φύλλα εντελώς πράσινα. Το ηλιακό έγκαυμα είναι έντονα εντοπισμένο, συχνά μια αποχρωματισμένη ασημί-λευκή ή κοκκινωπή-μπρονζέ κηλίδα στην άνω, ηλιόλουστη επιφάνεια πριν καφετιάσει, με σαφές όριο εκεί που αρχίζει η σκιά και χωρίς γενικό μαρασμό.

• βερτισίλλιο της ελιάς

  Πώς να τα ξεχωρίσετε: Στο Acer palmatum, το αβιοτικό ηλιακό έγκαυμα προκαλεί ομοιόμορφο περιθωριακό και μεσονεύριο καστάνωμα με τραγανές, χαρτώδεις ανοιχτοκαστανές άκρες των φύλλων, κατανεμημένο ομοιόμορφα στην εξωτερική κόμη που είναι περισσότερο εκτεθειμένη στον ήλιο και τον άνεμο, χωρίς μάρανση του πράσινου ιστού και χωρίς αποχρωματισμό στο ξύλο. Αντίθετα, το Verticillium dahliae προκαλεί ξαφνική μονόπλευρη μάρανση και έγκαυμα φύλλων περιορισμένο σε έναν μόνο κλάδο ή τομέα της κόμης, όπου τα φύλλα κουλουριάζονται και καταρρέουν ενώ είναι ακόμη εν μέρει πράσινα, και αφαιρώντας τον φλοιό ενός προσβεβλημένου κλάδου αποκαλύπτεται η χαρακτηριστική ελαιοπράσινη έως γκριζοκαστανή ραβδωτή χρώση στο σομφό ξύλο. Το αποφασιστικό σημάδι είναι αυτή η εσωτερική αγγειακή χρώση και η κλαδί προς κλαδί (τομεακή) νέκρωση του Verticillium έναντι του ομοιόμορφου, μόνο επιφανειακού εγκαύματος του ηλιακού εγκαύματος που οφείλεται στην έκθεση.

• υπερβολικό πότισμα / υπερκορεσμός νερού

  Πώς να τα ξεχωρίσετε: Η υπερβολική άρδευση και το ηλιακό έγκαυμα (κάψιμο από τον ήλιο) στη φτέρη φωλιά (Asplenium nidus) προκαλούν και τα δύο καστάνωμα, αλλά σε διαφορετικά σημεία και με διαφορετική υφή. Η υπερβολική άρδευση καστανίζει πρώτα το κέντρο και τη βάση της ροζέτας: οι βάσεις των φύλλων γίνονται μαλακές, σκούρες καστανές και πολτώδεις, η καρδιά του φυτού μπορεί να μυρίζει ξινό, το υπόστρωμα μένει υγρό, και τα κατώτερα ή εσωτερικά φύλλα κιτρινίζουν και καταρρέουν χαλαρά. Το ηλιακό έγκαυμα, αντίθετα, ξεθωριάζει τα πιο εκτεθειμένα στο φως ανώτερα ή προς τα έξω φύλλα: ξεκινά ως ανοιχτές κιτρινόλευκες κηλίδες που στεγνώνουν σε τραγανό, χαρτώδες ανοιχτοκαστανό ιστό, οι θιγμένες ζώνες βλέπουν προς την πηγή φωτός, ενώ το υπόστρωμα και η καρδιά παραμένουν σφιχτά και υγιή. Κανόνας: υγρό, μαλακό, πολτώδες και κεντρικό σημαίνει πολύ νερό· ξηρό, τραγανό, ξεθωριασμένο και στην ηλιόπλευρα σημαίνει πολύ φως.

• χλώρωση αλκαλικού εδάφους

  Πώς να τα ξεχωρίσετε: Στην Hydrangea macrophylla, η χλώρωση από αλκαλικό έδαφος εμφανίζει ομοιόμορφα ωχροκίτρινο ιστό ανάμεσα στις νευρώσεις με το δίκτυο των νευρώσεων να παραμένει καθαρά πράσινο· εκδηλώνεται ΠΡΩΤΑ και εντονότερα στα ΝΕΟΤΕΡΑ φύλλα στις άκρες των βλαστών, ομοιόμορφα σε όλο τον θάμνο και ανεξάρτητα από τον προσανατολισμό του φύλλου, ενώ το φύλλο παραμένει μαλακό και επίπεδο. Αντίθετα, το ηλιακό έγκαυμα / κάψιμο φύλλων δείχνει ξεθωριασμένες υπόλευκες έως καστανές, χάρτινες κηλίδες μόνο στην πλευρά που είναι ΣΤΡΑΜΜΕΝΗ ΣΤΟΝ ΗΛΙΟ των ΕΚΤΕΘΕΙΜΕΝΩΝ εξωτερικών και πάνω φύλλων (τα σκιασμένα και εσωτερικά φύλλα μένουν ανέπαφα)· ο κατεστραμμένος ιστός είναι ξηρός, εύθραυστος και τραγανός, τα ΠΕΡΙΘΩΡΙΑ του φύλλου γίνονται καστανά και κατσαρώνουν, και η ζημιά μπορεί να εμφανιστεί μέσα σε ώρες μετά από έντονη ηλιοφάνεια αντί να αναπτύσσεται αργά. Γρήγορος έλεγχος: κιτρίνισμα των νεότερων φύλλων παντού = έλλειψη σιδήρου/μαγγανίου (χλώρωση)· ξεθωριασμένες εύθραυστες κηλίδες με καστανά τραγανά άκρα μόνο στα εξωτερικά ηλιόλουστα φύλλα = ηλιακό έγκαυμα. Και τα δύο είναι αβιοτικά, χωρίς κηλίδες, μούχλα, ιστούς ή έντομα.

• κηλίδωση των φύλλων της ορτανσίας

  Πώς να τα ξεχωρίσετε: Το ηλιακό έγκαυμα (κάψιμο φύλλων) και η Cercospora hydrangeae (κηλίδωση φύλλων ορτανσίας) αφήνουν και τα δύο καστανές νεκρές περιοχές στη Hydrangea macrophylla, αλλά το ηλιακό έγκαυμα ΔΕΝ εμφανίζει διακριτές κηλίδες: αποχρωματίζει ολόκληρες περιοχές ανάμεσα στα νεύρα σε χλωμό καστανό, χάρτινης υφής, μόνο στην επάνω, στραμμένη προς τον ήλιο πλευρά των εκτεθειμένων φύλλων, με τραγανά καστανά περιθώρια, και εμφανίζεται απότομα μέσα σε ώρες έντονης ηλιοφάνειας, συχνά όταν ένα σκιερό φυτό μεταφερθεί στον πλήρη ήλιο. Η Cercospora αντίθετα δημιουργεί πολλές μικρές, διακριτές, στρογγυλές έως γωνιώδεις πορφυρο-καστανές κηλίδες, καθεμία με σαφώς πιο ανοιχτό καστανό-γκριζωπό κέντρο (μερικές φορές με λεπτό σκούρο δακτύλιο), ξεκινώντας από τα παλαιότερα κάτω και εσωτερικά φύλλα και επιδεινώνεται σε ζεστό, υγρό καιρό με πιτσιλίσματα νερού. Το μοτίβο κηλίδων με χλωμά κέντρα, ομοιόμορφα κατανεμημένο σε σκιερά και ηλιόλουστα φύλλα, είναι Cercospora· ένας ομοιόμορφος αποχρωματισμός μόνο στις πιο ηλιόλουστες πλευρές των φύλλων χωρίς μεμονωμένες κηλίδες είναι ηλιακό έγκαυμα.