Αναγνώριση ωιδίου και περονοσπόρου στο αμπέλι

Ωίδιο: η αλευρώδης, γκριζωπή σκόνη

Το ωίδιο (Erysiphe necator) αναπτύσσεται στην επιφάνεια. Η επίστρωση μοιάζει αλευρώδης έως γκρίζα σκονισμένη, μπορεί να εμφανιστεί και στην πάνω και στην κάτω επιφάνεια του φύλλου και βρίσκεται επίσης σε βλαστούς, ράχη βότρυος και ρόγες. Συνήθως σκουπίζεται με το δάχτυλο, και οι έντονα προσβεβλημένοι ιστοί μυρίζουν συχνά μούχλα.

Προτιμά ζεστές, μάλλον ξηρές συνθήκες και δεν χρειάζεται ούτε βροχή ούτε δρόσο. Στις ρόγες ο φλοιός σταματά να μεγαλώνει ενώ η σάρκα συνεχίζει, οπότε οι καρποί σκάζουν ή εμφανίζουν καστανή, δικτυωτή φελλοποίηση. Οι νέοι βλαστοί μένουν κοντοί και τα χείλη των φύλλων γυρίζουν προς τα πάνω.

Περονόσπορος: κηλίδα λαδιού πάνω, λευκή εξάνθηση κάτω

Ο περονόσπορος (Plasmopara viticola) ζει μέσα στο φύλλο. Το πρώτο σημάδι στην πάνω επιφάνεια είναι μια ημιδιαφανής, κιτρινωπή κηλίδα που στο φως φαίνεται λιπαρή. Αν γυρίσετε το φύλλο, με υγρό καιρό βρίσκετε ακριβώς κάτω από αυτή την κηλίδα μια πυκνή λευκή εξάνθηση, ποτέ σκόνη απλωμένη σε όλη την επιφάνεια.

Εξαρτάται από το νερό: βροχή, παρατεταμένη δροσιά, ζεστές υγρές νύχτες. Αργότερα οι κηλίδες λαδιού ξεραίνονται σε καστανές, γωνιώδεις νεκρώσεις και στα παλαιότερα φύλλα το μοτίβο σπάει σε μωσαϊκό. Οι ταξιανθίες που προσβάλλονται νωρίς γκριζάρουν και καλύπτονται από εξάνθηση, ενώ οι ρόγες που προσβάλλονται αργότερα συρρικνώνονται σε σκληρές, δερματώδεις ρόγες.

Ο έλεγχος των τριών ερωτήσεων στο φύλλο

Πρώτη ερώτηση: πού βρίσκεται το λευκό; Διάσπαρτο στις δύο επιφάνειες του φύλλου και στους βλαστούς δείχνει ωίδιο. Συγκεντρωμένο ως πυκνή κηλίδα στην κάτω επιφάνεια, με ανοιχτόχρωμη κηλίδα καθρέφτη από πάνω, δείχνει περονόσπορο.

Δεύτερη ερώτηση: τι έκανε ο καιρός; Μια μακρά ζεστή και ξηρή περίοδος ευνοεί το ωίδιο. Βροχή, άρδευση πάνω από το φύλλωμα ή πολλές υγρές νύχτες ευνοούν τον περονόσπορο. Τρίτη ερώτηση: πώς είναι οι ρόγες; Σκασμένοι φλοιοί με δικτυωτή φελλοποίηση ταιριάζουν στο ωίδιο, σκληρές δερματώδεις ρόγες και γυρισμένες κορυφές βλαστών στον περονόσπορο. Και τα δύο μπορούν να υπάρχουν ταυτόχρονα στο ίδιο πρέμνο, γι' αυτό μετράει το συνολικό μοτίβο περισσότερο από ένα μεμονωμένο σύμπτωμα.

Τι μπερδεύεται συχνά

Η τεφρά σήψη δημιουργεί ένα ποντικόγκριζο, χνουδωτό στρώμα σε τραυματισμένες ρόγες, όχι αλευρώδη μεμβράνη. Το ερίνωμα ανασηκώνει φουσκάλες με χνουδωτή επένδυση στην κάτω επιφάνεια, που διαβάζεται εύκολα ως περονόσπορος. Ηλιακά εγκαύματα, ίχνη ψεκασμού, χάλκωση από τετράνυχο, κηλίδες Phomopsis και ασθένειες του ξύλου δημιουργούν εικόνες που μια φωτογραφία μόνη μπορεί να μιμηθεί.

Υπάρχει και ξεχωριστή κατηγορία: αν η εικόνα δεν ταιριάζει σε κανένα από τα δύο, για παράδειγμα κιτρίνισμα ή κοκκίνισμα με γυρισμένα χείλη και ανομοιόμορφη ωρίμανση σε ολόκληρες κληματίδες, μπορεί να εμπλέκεται ρυθμιζόμενος οργανισμός. Αρκετοί επιβλαβείς οργανισμοί του αμπελιού αναφέρονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2019/2072 και υπόκεινται σε υποχρεωτική κοινοποίηση. Τότε το μόνο σωστό βήμα είναι να ενημερώσετε την αρμόδια εθνική φυτοϋγειονομική αρχή και να αφήσετε το υλικό στη θέση του μέχρι να απαντήσει.

Τι σας δίνει πίσω ο Dr. Phyto

Ανεβάστε φωτογραφία του φύλλου, κατά προτίμηση από τις δύο όψεις, και ένα βότρυ αν εμπλέκονται ρόγες. Ο Dr. Phyto κάνει μερικές ερωτήσεις για την πορεία του καιρού, την ποικιλία και το στάδιο ανάπτυξης, μετά ονομάζει την πιθανότερη αιτία και δηλώνει πάντα βαθμό βεβαιότητας. Τίποτα δεν παρουσιάζεται ως δεδομένο, και αν ένας βλαστός ή ένας βότρυς έχει ήδη χαθεί, αυτό λέγεται καθαρά.

Στη συνέχεια λαμβάνετε πλάνο με ημερομηνίες, βήμα προς βήμα: τι να ελέγξετε ποια μέρα, ποια καλλιεργητικά μέτρα προηγούνται, πώς παίζουν ρόλο η διαχείριση φυλλώματος και ο αερισμός, και πότε χρειάζεται δεύτερη ματιά. Βάση είναι μια ελεγμένη ευρωπαϊκή βάση γνώσης, όχι η εικασία ενός γενικού chatbot.

Ο Dr. Phyto δεν αναφέρει φυτοπροστατευτικά προϊόντα με το όνομά τους. Οι εγκρίσεις, οι επιτρεπόμενες χρήσεις, οι δόσεις και οι χρόνοι αναμονής διαφέρουν από χώρα σε χώρα, και το σταφύλι είναι καλλιέργεια που καταναλώνεται, άρα τα ζητήματα υπολειμμάτων και χρόνου αναμονής ανήκουν στην απόφαση. Για αυτό το βήμα παραπέμπουμε στο μητρώο εγκρίσεων της αρμόδιας εθνικής αρχής, στην περιφερειακή συμβουλευτική υπηρεσία ή σε γεωπόνο. Μπορείτε επίσης να ρωτήσετε απευθείας εμάς.

Πώς ξεχωρίζω ωίδιο και περονόσπορο με μια ματιά;

Γυρίστε το φύλλο. Αλευρώδης επίστρωση που σκουπίζεται και βρίσκεται και στις δύο όψεις και στους βλαστούς δείχνει ωίδιο. Ημιδιαφανής, λιπαρή κηλίδα πάνω με πυκνή λευκή εξάνθηση ακριβώς από κάτω δείχνει περονόσπορο.

Μπορούν να εμφανιστούν και τα δύο στο ίδιο πρέμνο;

Ναι. Είναι μη συγγενικοί μύκητες με διαφορετικές απαιτήσεις καιρού, οπότε μια χρονιά με ζεστές ξηρές περιόδους και υγρές νύχτες μπορεί να φέρει και τα δύο στο ίδιο φυτό. Γι' αυτό η διάγνωση πρέπει να περιγράφει όλο το μοτίβο.

Προτείνει ο Dr. Phyto συγκεκριμένο ψεκασμό;

Όχι. Οι εγκρίσεις, οι επιτρεπόμενες χρήσεις και οι χρόνοι αναμονής ρυθμίζονται εθνικά και αλλάζουν. Λαμβάνετε τη διάγνωση, τον βαθμό βεβαιότητας και τα καλλιεργητικά βήματα. Για την επιλογή σκευάσματος παραπέμπουμε στην αρμόδια εθνική αρχή, στην περιφερειακή συμβουλευτική υπηρεσία ή σε γεωπόνο.

Θα ανακάμψει το κλήμα μου αν ακολουθήσω το πλάνο;

Αυτό δεν μπορεί να διαβεβαιωθεί. Το πλάνο δημιουργεί τις καλύτερες διαθέσιμες συνθήκες, αλλά η εξέλιξη εξαρτάται από την έντασή της προσβολής, τον καιρό και τον χρόνο επέμβασης. Όπου ιστοί ή παραγωγή δεν σώζονται πλέον, ο Dr. Phyto το λέει ξεκάθαρα.

Τι γίνεται αν τα συμπτώματα δεν ταιριάζουν σε κανένα από τα δύο;

Τότε αυτό αναφέρεται στην αξιολόγηση μαζί με τις εναλλακτικές. Αν τίθεται θέμα ρυθμιζόμενου οργανισμού κατά τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/2072, το σωστό βήμα είναι η κοινοποίηση στην αρμόδια εθνική φυτοϋγειονομική αρχή. Το προσβεβλημένο υλικό δεν επιτρέπεται να μετακινηθεί, να πωληθεί ή να απορριφθεί από εσάς.